Μια σημαντική διευκρίνιση για τη συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο παρέχει ο e-ΕΦΚΑ με το υπ’ αριθ. 3468689/10.11.2026 Γενικό Έγγραφό του. Η οδηγία αφορά το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο αναζητούνται οι 600 ημέρες ή τα δύο έτη ασφάλισης και ενδιαφέρει ιδιαίτερα όσους συνέχισαν να εργάζονται μετά την εμφάνιση της αναπηρίας τους.
Παράλληλα, προβλέπεται επανεξέταση αιτήσεων που απορρίφθηκαν επειδή η συγκεκριμένη ασφαλιστική προϋπόθεση ελέγχθηκε αποκλειστικά για το διάστημα πριν από την εμφάνιση της αναπηρίας.
Ποια ασφαλιστική προϋπόθεση αφορά;
Μία από τις προβλεπόμενες διαδρομές για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο απαιτεί τουλάχιστον 1.500 ημέρες ή πέντε έτη ασφάλισης, από τα οποία 600 ημέρες ή δύο έτη μέσα στην κρίσιμη τελευταία πενταετία.
Η προϋπόθεση αυτή δεν αφορά αδιακρίτως κάθε περίπτωση συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας. Υπάρχουν και άλλες ασφαλιστικές προϋποθέσεις, όπως η συμπλήρωση 4.500 ημερών ή 15 ετών ασφάλισης, ενώ απαιτείται και η συνδρομή των αντίστοιχων υγειονομικών προϋποθέσεων.
Τι διευκρινίζει ο e-ΕΦΚΑ;
Σύμφωνα με το νέο έγγραφο, οι 600 ημέρες ή τα δύο έτη ασφάλισης μπορούν να αναζητούνται:
-
Στην πενταετία πριν από την ημερομηνία ή το έτος εμφάνισης της αναπηρίας.
-
Εναλλακτικά, στην πενταετία πριν από την ημερομηνία ή το έτος υποβολής της ηλεκτρονικής αίτησης συνταξιοδότησης.
Επομένως, η εξέταση δεν περιορίζεται στον ασφαλιστικό χρόνο που είχε πραγματοποιηθεί πριν εμφανιστεί η αναπηρία. Μπορεί να ληφθεί υπόψη και μεταγενέστερη ασφάλιση, μέσα στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα πριν από την αίτηση.
Ποιους βοηθά στην πράξη;
Η διευκρίνιση έχει ιδιαίτερη σημασία για ασφαλισμένους οι οποίοι, όταν εμφανίστηκε η αναπηρία τους, δεν διέθεταν τις απαιτούμενες 600 ημέρες στην προηγούμενη πενταετία, αλλά συνέχισαν να εργάζονται και τις συμπλήρωσαν αργότερα.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος που δεν κάλυπτε την ειδική αυτή προϋπόθεση κατά την εμφάνιση της αναπηρίας μπορεί να την καλύπτει κατά την υποβολή της αίτησής του, συνυπολογίζοντας την εργασία που μεσολάβησε. Στην περίπτωση αυτή, η αίτησή του πρέπει να εξεταστεί και με βάση την πενταετία που προηγείται της αίτησης, εφόσον συντρέχουν όλες οι υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.
Το έγγραφο επισημαίνει ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2024, η διακοπή της εργασίας δεν αποτελεί προϋπόθεση για τη συγκεκριμένη συνταξιοδότηση. Διευκρινίζει επίσης ότι η παροχή δεν μπορεί να απορριφθεί απλώς επειδή ο ασφαλισμένος εργάστηκε με σκοπό να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης.
Τι ισχύει για εκκρεμείς και απορριφθείσες αιτήσεις;
Οι οδηγίες εφαρμόζονται τόσο στις αιτήσεις που υποβάλλονται από τις 10 Νοεμβρίου 2026 και μετά όσο και σε όσες βρίσκονται ήδη σε εκκρεμότητα.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για αιτήσεις που απορρίφθηκαν επειδή οι 600 ημέρες ή τα δύο έτη αναζητήθηκαν μόνο πριν από την εμφάνιση της αναπηρίας. Οι υποθέσεις αυτές επανεξετάζονται, σε όποιο στάδιο της διοικητικής διαδικασίας βρίσκονται:
-
Αυτεπαγγέλτως, όπου αυτό είναι εφικτό.
-
Κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου, η οποία έχει χαρακτήρα όχλησης προς την υπηρεσία.
Εφόσον από την επανεξέταση προκύψει δικαίωμα συνταξιοδότησης, τα οικονομικά αποτελέσματα ανατρέχουν στην αρχική αίτηση που απορρίφθηκε, σύμφωνα με τη ρητή πρόβλεψη του εγγράφου.
Ποια ημερομηνία αίτησης λαμβάνεται υπόψη;
Εκτός από την ηλεκτρονική αίτηση στον e-ΕΦΚΑ, μπορεί να ληφθεί υπόψη και η ημερομηνία ηλεκτρονικής αίτησης στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 103 παρ. 10 του ν. 4961/2022. Συνεπώς, η σωστή καταγραφή των ημερομηνιών κάθε φακέλου έχει ουσιαστική σημασία.
Τι πρέπει να ελέγξουν οι ενδιαφερόμενοι;
Όσοι έχουν λάβει απορριπτική απόφαση λόγω έλλειψης των 600 ημερών ασφάλισης στην κρίσιμη πενταετία έχουν λόγο να επανελέγξουν την υπόθεσή τους. Κρίσιμα στοιχεία είναι η αιτιολογία της απόρριψης, η ημερομηνία εμφάνισης της αναπηρίας, ο χρόνος ασφάλισης που ακολούθησε και οι ημερομηνίες υποβολής των αιτήσεων.
Η νέα οδηγία μπορεί να επιτρέψει τη θεμελίωση δικαιώματος σε περιπτώσεις που είχαν αποκλειστεί με τον προηγούμενο τρόπο ελέγχου. Η αξιοποίησή της απαιτεί εξατομικευμένη εξέταση του ασφαλιστικού και διοικητικού φακέλου.