Back to top

Δικαίωμα στην αξιοπρέπεια- Το δικαίωμα στην αποσύνδεση

Η επέκταση της τηλεργασίας και στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε με “σφοδρότητα” λόγω της πανδημίας, δημιουργώντας όμως ταυτόχρονα νέες προκλήσεις στις σχέσεις μεταξύ εργαζόμενων και εργοδοτών, κάποιες από τις οποίες δεν είχαν ανακύψει ποτέ στο παρελθόν.

Στο πλαίσιο αυτό ήρθε στο προσκήνιο το δικαίωμα στην αποσύνδεση, δηλαδή επί της ουσίας το δικαίωμα ο εργαζόμενος με τηλεργασία να μην απαντά σε επαγγελματικά τηλέφωνα και σχετικά mail μετά το πέρας του ωραρίου απασχόλησής του.

Στην ελληνική έννομη τάξη θέματα της τηλεργασίας ρυθμίστηκαν με το άρθρο 5 του νόμου 3846/2010, το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα: 

  • Προβλέπεται υποχρέωση του εργοδότη να ενημερώνει εγγράφως τον εργαζόμενο, εντός 8 ημερών από τη σύναψη της σύμβασης εργασίας για το σύνολο των πληροφοριών που έχουν σχέση με τους όρους με τους οποίους θα παρέχεται η τηλεργασία (αμοιβή, ωράριο, εξοπλισμός).
  • Αν στη σύμβαση περιέχεται συμφωνία για τηλετοιμότητα, ορίζονται τα χρονικά όρια και οι προθεσμίες ανταπόκρισης του μισθωτού.
  • Σε περίπτωση συμφωνίας για μετατροπή της κανονικής εργασίας σε τηλεργασία, καθορίζεται στη συμφωνία αυτή μια περίοδος προσαρμογής 3 μηνών. Κατά την περίοδο αυτή, οποιοδήποτε από τα μέρη, μετά από τήρηση προθεσμίας 15 ημερών, έχει δικαίωμα να θέσει τέλος στην τηλεργασία και να επιστρέψει στην κανονική του εργασία. 

Το δικαίωμα στην αποσύνδεση μέχρι στιγμής δεν έχει κατοχυρωθεί νομοθετικά σε εθνικό επίπεδο. 

Τον Δεκέμβριο του 2020, η Επιτροπή Απασχόλησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε μη-δεσμευτικό ψήφισμα, ζητώντας από το Ευρωκοινοβούλιο την κύρωση σε νόμο του «δικαιώματος στην αποσύνδεση» για όσους εργαζόμενους δουλεύουν από το σπίτι. 

Με νομοθετική πρωτοβουλία που εγκρίθηκε προς τα τέλη Ιανουαρίου με 472 ψήφους υπέρ, 126 κατά και 83 αποχές, οι ευρωβουλευτές κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει νομοθετική πρόταση, που θα επιτρέπει σε όσους εργάζονται ψηφιακά να αποσυνδέονται από την εργασία τους μετά το πέρας του ωραρίου τους. Στη νομοθεσία αυτή θα πρέπει επίσης να ορίζονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις για την εξ αποστάσεως εργασία και να αποσαφηνίζονται οι όροι και τα ωράρια εργασίας, καθώς και οι χρόνοι ανάπαυσης των εργαζομένων.

Το δικαίωμα στην αποσύνδεση το προέβλεψε πρώτη η Γαλλική νομοθεσία, καθώς τον Αύγουστο του 2016 υιοθετήθηκε ο «Νόμος El Khomri», που δίνει στους Γάλλους εργαζομένους το δικαίωμα να μην απαντούν σε τηλεφωνήματα και e-mails από τη δουλειά σε ώρες εκτός εργασιακού ωραρίου. 

Εκτός από τον νόμο El Khomri στη Γαλλία, και άλλες χώρες έχουν θεσπίσει παρόμοια νομοθεσία. Το 2017, η Ιταλία ψήφισε νόμο που υποχρεώνει τους εργοδότες να χαράσσουν σαφείς κανονισμούς ως προς τις υποχρεώσεις των εργαζομένων εκτός ωραρίου εργασίας. 

Η Ισπανία ψήφισε τον Νοέμβριο του 2018 τον «Νόμο περί προστασίας δεδομένων και ψηφιακών δικαιωμάτων», ο οποίος μεταξύ άλλων προβλέπει και το δικαίωμα της αποσύνδεσης στη διάρκεια επίσημων αργιών και διακοπών.

Εν μέσω πανδημίας και άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, προετοιμάζονται να φέρουν αντίστοιχες νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες θα προασπίζουν το δικαίωμα του εργαζόμενου στην αποσύνδεση, η οποία ισούται με την αξιοπρέπεια του και την δυνατότητα να διαχωρίζει ευκρινώς και αδιαπραγμάτευτα την προσωπική από την επαγγελματική του ζωή.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΠΙΣΩ ΣΤΑ ΝΕΑ